Fotovoltaïsche systemen

Wat?

Elektriciteit uit de zon wordt geproduceerd met een fotovoltaïsch systeem. Dit wordt ook PV-systeem genoemd wat een afkorting is van het Engelse photovoltaic.
Het kloppende hart van een PV-systeem is de zonnecel. Verschillende zonnecellen worden aan elkaar gesoldeerd en vormen een zonnepaneel. Verschillende zonnepanelen worden aan elkaar gekoppeld en vormen een PV-systeem.

U oriënteert uw panelen best tussen ZO en ZW met een helling tussen 20 à 60°.

zonnecel zonnepaneel PV-systeem
- behandeld Si
- contacten
- verbinding   zonnecellen
- inkapseling
zonnepanelen
 kabels
- omvormer
- kWh-teller

Hoe werkt het?

Invallend zonlicht valt op de zonnecel. De zonnecel wordt geleidend voor elektriciteit. Er ontstaat een gelijkstroom die via een omvormer wordt omgezet in wisselstroom voor het elektriciteitsnet.

.

Er bestaan verschillende types zonnecellen met een specifiek rendement:

Type Rendement
(van zonlicht nr elektriciteit)
Wat
Monokristallijn silicium 12-15% Uit groot monokristal silicium
Polykristallijn silicium 11-14% Zonnecellen worden gegoten en stollen kristalgebieden
Amorf silicium 5-7 % Toegepast bij dunne laag zonnecellen

Het vermogen van een zonnepaneel wordt uitgedrukt in wattpiek (Wp).
In België produceert 1kWp jaarlijks gemiddeld 850 kWh. 1 kWp= 8m²= > +/- 100 kWh/m²/jaar.

Het tellersysteem is afhankelijk van het geïnstalleerde vermogen.

1. Jaarproductie < 10 000kWh of < 10 kW aan de wisselstroomzijde van de omvormer(s)

Bij dergelijk geïnstalleerd vermogen is een  groene stroomteller voorzien en een terugdraaiende teller is verbonden met het elektriciteitsnet. Indien u beschikt over een tweevoudige teller en u op een bepaald moment  meer zonnestroom produceert dan u kan gebruiken, wordt deze zonnestroom naar het net gestuurd. Dit doet uw elektriciteitsteller aan dagtarief terugdraaien. Dit compenseert wat u hebt afgenomen op het moment dat u minder produceert dan u verbruikt (net= buffer). U bespaart dus op uw elektriciteitsfactuur.
In het weekend draait de teller aan nachttarief terug.
Stem uw systeem dus best af op uw jaarlijks dagverbruik.
Voor de installatie van dergelijk systeem hebt u een erkende installateur nodig. Die zal zowel de teller groene stroom plaatsen, als de melding doen aan de VREG en netbeheerder dat uw systeem operationeel is. Hij zal ook een aanvraag doen bij het AREI zodat uw systeem kan gekeurd worden.

2. Jaarproductie > 100000kWh of > 10 kW aan de wisselstroomzijde van de omvormer(s)

Bij dergelijk geïnstalleerd vermogen is een groene stroomteller voorzien en een teller injectie en een teller afname zijn verbonden met het elektriciteitsnet. Als u op een bepaald moment  meer zonnestroom produceert dan u kan gebruiken, wordt het teveel aan elektriciteit geïnjecteerd op het net. Dit wordt met een aparte teller geregistreerd. De vergoeding hiervoor is veel lager dan wat u betaalt voor uw kWh aan dagtarief. Als u op een bepaald moment minder zonnestroom produceert dan u nodig hebt zal u stroom afnemen van het elektriciteitsnet via de teller afname. Voor deze afgenomen kwh zal de leverancier u een factuur sturen. In tegenstelling tot het bovenstaande systeem wordt uw afname van het elektriciteitsnet dus niet gecompenseerd door een terugdraaiende teller. Dit systeem is vooral interessant voor grote en continue elektriciteitsverbruikers (vb. varkensstallen).
Ook hier moet u uw systeem zo goed mogelijk afstemmen op uw jaarlijks dagverbruik.
Voor de installatie van dergelijk systeem is vooraf een studieaanvraag nodig. De installatie van de meerdere tellers gebeurt door de distributienetbeheerder.

Subsidies

1. Groenestroomcertificaten
Eén GSC komt overeen met 1000 kWh door u in Vlaanderen opgewekte groene stroom. Groene stroomcertificaten worden bijgehouden in een centrale databank die men online kan raadplegen. Aan deze GSC is een bepaalde waarde gekoppeld, ze kunnen worden verkocht aan enerzijds een elektriciteitsleverancier tegen een overeengekomen prijs of anderzijds aan een distributienetbeheerder tegen een wettelijk vastgelegde minimumprijs. Deze minimumprijs hangt af van de gebruikte technologie. Voor fotovoltaïsche zonnepanelen is deze afhankelijk van de datum van in gebruik name en het vermogen. De grootte van deze minimumsteun en de duur van ontvangst worden weergegeven in onderstaande tabel bekomen bij het Vlaams Energieagentschap (VEA).

Nieuwe PV-installatie in gebruik vanaf: Vermogen tot 250 kW Vermogen groter dan 250 kW
01/01/2011 330 euro/certificaat, 20 jaar 330 euro/certificaat, 20 jaar
01/07/2011 300 euro/certificaat, 20 jaar 240 euro/certificaat, 20 jaar
01/10/2011 270 euro/certificaat, 20 jaar 150 euro/certificaat, 20 jaar
01/01/2012 250 euro/certificaat, 20 jaar 90 euro/certificaat, 20 jaar
01/04/2012 230 euro/certificaat, 20 jaar 90 euro/certificaat, 20 jaar
01/07/2012 210 euro/certificaat, 20 jaar 90 euro/certificaat, 20 jaar
01.01.2013 190 euro/certificaat, 15 jaar 90 euro/certificaat, 15 jaar
01.01.2014 150 euro/certificaat, 15 jaar 90 euro/certificaat, 15 jaar
01.01.2015 110 euro/certificaat, 15 jaar 90 euro/certificaat, 15 jaar
01.01.2016 90 euro/certificaat, 15 jaar 90 euro/certificaat, 15 jaar

Meer info vindt u ook op de website van VREG (Vlaamse Regulator van de Elektriciteits- en Gasmarkt) en de website van het VEA (Vlaams Energieagentschap).

2. VLIF-investeringssteun
Het Vlaams Landbouwinvesteringsfonds (VLIF) maakt het mogelijk om als land- of tuinbouwer vestigings- en/of investeringssteun te genieten. Binnen de investeringen die voor VLIF-steun in aanmerking komen, zijn er ook heel wat op vlak van energie. De voorwaarden voor de aanvrager, het bedrijf en de investering waaraan deze steun verbonden is, zijn terug te vinden onder de hierbij vermelde links naar de website van de Vlaamse Overheid. Zo dient het minimum investeringsbedrag bijvoorbeeld 15000 euro (excl. btw) te bedragen. Voor de investering in fotovoltaïsche zonnecellen kan men 8% VLIF-investeringssteun genieten.

3. Eenmalige investeringsaftrek
De verhoogde investeringsaftrek is gericht op investeringen voor een rationeler energiegebruik in de industrie en een verbetering van industriële energetische processen. De investeringen die in aanmerking komen voor deze steunmaatregel werden onderverdeeld in 6 groepen en 12 categorieën. Fotovoltaïsche zonnepanelen vallen onder groep 5 (gebruik van hernieuwbare energieën) en categorie 11 (energieproductie op basis van hernieuwbare energieën). Belangrijk hierbij is dat het gaat om nieuwe investeringen, voor vervangende apparatuur kan deze steun niet bekomen worden.

Voor meer informatie o.m. aangaande de voorwaarden om voor deze steun in aanmerking te komen kan u terecht bij de website van energiesparen. Zo kunnen belastingsplichtigen onder het forfaitair systeem bijvoorbeeld niet genieten van deze steun. De eenmalige investeringsaftrek wordt genomen op de winst van het belastbaar tijdperk waarin de installatie werd verkregen, voor aanslagjaar 2012 of inkomsten van 2011 bedraagt de verhoogde aftrek 13,5%.
 

Vergunningen

Geen stedenbouwkundige vergunning meer vereist sedert 5/9/2008 voor fotovoltaïsche systemen op een plat dak en fotovoltaïsche systemen geïntegreerd in het hellende dakvlak.

Behalve op beschermde of voorlopig beschermde monumenten, op gebouwen in voorlopig of definitief beschermde landschappen, op gebouwen gelegen in voorlopig of definitief aangeduide ankerplaatsen en erfgoedlandschappen, op gebouwen gelegen in beschermde of voorlopige beschermde stads- en dorpsgezichten, op gebouwen in voorlopig of definitief beschermde archeologische monumenten of zones en op gebouwen opgenomen in de inventaris van het bouwkundig erfgoed.
 

Praktijkvoorbeeld

Praktijkvoorbeeld 1

  • Familiaal serrebedrijf, Roeselare
  • 1,3 ha glas: sla en courgettes
  • 2,5 ha cultuurgrond: prei en selder
  • Elektriciteitsverbruik op jaarbasis:
    ± 30 000 kWh voor frigo's, transportbanden en woonhuis
  • Energiekosten stijgen, subsidiebeleid zonne-energie interessant en investering rendabel
  • In mei 2006 werd een PV-systeem geplaatst
  • 10kWp = ± 9000 à 9500 kWh:jaar = 80m2 = ± 1/2 dagverbruik
  • 3 omvormers
  • Terugdraaiende teller
  • Oriëntatie: Z, helling: 30°
  • Speciale draagconstructie op serreglas voor panelen

 

Praktijkvoorbeeld 2

  • Melkveebedrijf (150 koeien) met 3 melkrobots te Torhout
  • 40 kWp = ±34 000kWh (± 1/3 elektriciteitsvraag bedrijf)
  • In september 2007 werd het PV-systeem geplaatst

Praktijkvoorbeeld 3

  • Melkveebedrijf (60 koeien) met akkerbouw (49 ha) te Wevelgem
  • Elektriciteitsverbruik op jaarbasis: ± 35 000kWh
  • In mei 2007 werd het PV-systeem geplaatst (samen met zonthermisch systeem) 1
  • 1,9 kWp = ±10 000kWh
  • 3 omvormers
  • Terugdraaiende teller
150

 

Praktijkvoorbeeld 4

  • leghennenbedrijf in Hoogstraten op stal (21 x 75 m) 936 m² panelen
  • 129.6 kWp of 720 panelen à 175 Wp
  • oriëntatie Z, helling 22 °
  • electrisch verbruik van 220 000 kWh voor mestdroging en ventilatie
  • sinds dec. 2006: produceert men ca 123 000 kWh per jaar
  • 40 panelen per omvormer
  • monokristallijne panelen met garantie van 830 kWh/kWp
  • verkoopt stroom aan het net: 5 eurocent/kWh

 

Rekenmodule

Meer info

Studiedagen

Voor meer informatie over energie halen uit de zon, raadpleeg ook de presentaties van demodag 2 'Rationeel energieverbruik & energie uit de zon op een melkvee- en legkippenbedrijf' van 17/9/2008.